Mobil uygulama yaptırmak isteyen işletme, teklif istemeden önce beş soruyu yazıya dökmeli: uygulama kimin hangi işini kolaylaştıracak, ilk sürümde hangi ekranlar olacak, arka uç ve mevcut sistemlerle bağlantı gerekiyor mu, hangi platformlar hedefleniyor, yayından sonra bakımı kim üstlenecek. Bu cevaplar bir sayfayı geçmese bile gelen teklifler birbiriyle karşılaştırılabilir olur ve kapsam sonradan şişmez.
Neden teklif istemeden önce hazırlık yapılır?
“Şöyle bir uygulama istiyoruz, ne kadar tutar?” sorusuna dürüst cevap yoktur, çünkü fiyatı uygulamanın içindeki işler belirler. Aynı sorudan beş firma beş farklı varsayımla beş farklı rakam üretir ve siz birbirine benzemeyen teklifleri karşılaştırırsınız. Hazırlık yapıldığında firmalar aynı metne teklif verir. Bütçe tavanınız varsa onu da yazın; firma ilk sürümü o tavana sığacak biçimde kesmeyi önerebilir. Bunun ikinci faydası şu: kapsamı siz yazdığınız için, sonradan çıkan her ek iş “ilk belgede vardı mı, yok muydu” sorusuyla ölçülebilir olur.
Özel yazılım projelerinde aşamaların nasıl ilerlediğini özel yazılım geliştirme süreci yazımızda anlattık; uygulama projeleri de aynı iskeleti izler.
Uygulamanın tek cümlelik amacı ve kullanıcısı nedir?
Bir cümleyle başlayın: “Şu kişi, şu işi, telefondan, şu kadar kolay yapsın.” Örneğin sahadaki servis ekibi iş emrini telefondan kapatsın, bayi siparişini cepten girsin ya da müşteri randevusunu uygulamadan alsın. Cümleye iki farklı kullanıcı ve üç farklı amaç sığıyorsa uygulama fazla şey yapmaya çalışıyor demektir.
Bu cümle sonraki her kararın ölçüsüdür. Bir özellik önerildiğinde “bu cümleye hizmet ediyor mu” diye sorarsınız. Ayrıca şunu da netleştirin: kullanıcı bu işi şimdi nasıl yapıyor? Telefonla mı, WhatsApp’la mı, kâğıtla mı? Uygulamanın var olma gerekçesi, bu mevcut yöntemden daha kolay olmasıdır. Mevcut yöntem zaten yeterince iyiyse ya da iş haftada bir yapılıyorsa, uygulama yerine mobil uyumlu bir web çözümü daha makul olabilir. Bu ayrımı mobil uygulama mı, PWA mı, mobil web mi yazısında ayrıntılı ele aldık.
İlk sürüm (MVP) kapsamı nasıl belirlenir?
İlk sürüm, amaç cümlesini çalıştıran en küçük uygulamadır. Teknik adı MVP, yani asgari uygulanabilir ürün. Gerçek kullanıcıya verilebilecek, işe yarayan ama sınırlı bir sürüm çıkarılır; sonraki kararlar kullanımdan öğrenilerek verilir.
Pratik bir yöntem: istediğiniz her özelliği bir listeye yazın, sonra üç sütuna ayırın. Birincisi “bu olmadan uygulama işe yaramaz”. İkincisi “ilk aylarda olsa iyi olur”. Üçüncüsü “ileride bakarız”. Birinci sütun ilk sürümdür. Sahada sık gördüğümüz hata, ikinci ve üçüncü sütundaki işleri ilk teklife koymak ve ilk sürümün hem pahalanıp hem gecikmesidir. Puan, rozet, mesajlaşma, çoklu dil, sosyal medya girişi gibi özellikler çoğu zaman üçüncü sütuna aittir.
Ekran listesi ve kullanıcı akışları neden yazılır?
Teklifin en büyük kalemi ekranlar ve ekranların arkasındaki iştir. Bir kâğıda ya da basit bir çizim aracına şunları dökün: açılış, giriş, ana ekran, ana işin yapıldığı ekranlar, profil ve ayarlar. Sonra bir kullanıcının ana işi baştan sona kaç adımda yaptığını okla gösterin.
Çizim güzel olmak zorunda değil. Amaç, “sipariş verince ne olur, ödeme nerede, onay kime gider, hata olursa kullanıcı ne görür” sorularının cevabını bulmak. Teklif veren firma bu akışlardan arka planda kaç işlem ve kaç ekran çıkacağını hesaplar. Akış yoksa tahmin vardır, tahmin de pahalı yanlışlara yol açar.
Yönetim tarafı ve arka uç gerekir mi?
Çoğu uygulama yalnızca telefondaki ekranlardan oluşmaz. Üç parça düşünün: telefondaki uygulama, verinin tutulduğu ve işlerin yürütüldüğü arka uç (sunucu tarafı) ve işletmenizin içerik, ürün, kullanıcı ve siparişleri yöneteceği yönetim tarafı. Uygulama başka sistemlerle ya da telefonlarla konuşuyorsa bu konuşma API üzerinden olur.
Teklif isterken şu soruları sorun: ürünleri, duyuruları ya da fiyatları kim değiştirecek? Kullanıcı kayıtlarına kim bakacak? Raporları kim görecek? Bu işlerin cevabı yönetim tarafıdır ve teklifte ayrı bir kalem olarak görünmelidir. Teklifte sadece telefon ekranları sayılmışsa, uygulama yayına girse bile içeriğini değiştirmek için yazılımcıya gitmeniz gerekebilir. API’nin işletme dilinde anlatımı için API entegrasyonu rehberimize bakabilirsiniz.
Mevcut sistemlerle entegrasyon: ERP, ödeme, harita, bildirim
Uygulama tek başına yaşamaz. Stok ve cari bilgisi ERP’de, ödeme bir sanal pos ya da ödeme kuruluşunda, adres bir harita servisinde, bildirim bir bildirim servisinde durur. Her bağlantı ayrı bir iştir ve ayrı bir kalem olarak fiyatlanır. Bu yüzden hangi sistemlerle konuşulacağını önceden yazmak, teklifi en çok netleştiren hazırlıklardan biridir.
Elinizde şunları toplayın: kullandığınız ERP ya da muhasebe programının adı ve sürümü, programın dışarıya açılan bir bağlantısı (API ya da web servisi) olup olmadığı, ödemeyi hangi kuruluşla alacağınız, bildirimlerin hangi olaylarda gideceği. Eski ya da kapalı bir programdan veri almak gerekiyorsa bunu teklifi isterken söyleyin; entegrasyonun kolay mı zor mu olacağı çoğunlukla burada belli olur. ERP bağlantısının mantığını ERP ve web sitesi entegrasyonu yazısında bulabilirsiniz.
iOS, Android ya da ikisi: native mi, cross-platform mu?
İlk soru platform. Kullanıcılarınız hangi telefonları kullanıyor? Müşteri ya da çalışan tabanınızı biliyorsanız cevap genelde bellidir: personelin şirket telefonları aynı marka olabilir, bir B2C uygulamada ise iki platform birden gerekebilir. Kararı mevcut kullanıcılarınıza ya da sitenizin ziyaretçi verisine bakarak verin; tahmin yürütmeyin.
İkinci soru yöntem. Native uygulama her platform için ayrı yazılır, cihaz özelliklerine en doğrudan erişimi sağlar, ama iki ayrı iş çıkar. Cross-platform yaklaşımda tek kod tabanı iki platformda çalışır; çoğu iş uygulamasında yeterlidir, ama çok özel donanım ya da grafik gerektiren işlerde sınırı olabilir. Bir de PWA seçeneği var: mağazaya girmeden, tarayıcıdan kurulan web uygulaması. Hangisinin uygun olduğunu yazılım firması gerekçesiyle önermeli. Teklif isterken “biz şunu istiyoruz” demek yerine amacı ve kullanıcıyı anlatıp önerisini ve gerekçesini sorun.
Mağaza hesapları, inceleme ve yayın sonrası bakım nasıl işler?
Uygulama App Store ve Google Play gibi mağazalara geliştirici hesabıyla yüklenir. Bu hesapları firmanız adına, sizin kontrol ettiğiniz e-posta ve yetkili kişiyle açın; kurumsal hesapta firma bilgilerinizin doğrulanması istenir; hangi belgelerin gerektiği (örneğin D-U-N-S numarası istenebilir) mağazaların güncel sayfalarında yazar. Vergi levhası ve yetkili bilgilerini hazır tutun. Hesabı yazılım firması kendi adına açarsa uygulama onun hesabında yaşar; firma değiştirmek ya da yayından çıkarmak sonradan sorun olur. Hesap ücretlerinin güncel tutarı mağazaların kendi sayfalarında yazar, burada rakam vermiyoruz.
Yüklenen her sürüm mağazanın incelemesinden geçer ve mağaza kurallarına aykırı bir şey varsa reddedilebilir. Gizlilik metni, uygulamanın istediği izinlerin gerekçesi, ödeme biçimi ve içerik kuralları sık takılan noktalar arasındadır. İnceleme süresi mağazaya ve döneme göre değiştiği için takvimde buna pay bırakın; bir yayın tarihine kesin söz vermek yerine inceleme aşamasını planda ayrı bir adım olarak görün.
Yayından sonra iş bitmez. iOS ve Android her yıl yeni sürümler çıkarır, mağazalar kurallarını günceller, uygulamanın kullandığı kütüphaneler eskir. Bakım yapılmayan bir uygulama yeni telefonlarda sorun çıkarmaya başlar. Teklifte yayın sonrası dönemin neleri kapsadığı (hata düzeltme, işletim sistemi uyumu, küçük değişiklik) ve nasıl fiyatlandığı açıkça yazılmalı.
İçerik, tasarım ve KVKK tarafında neler hazır olmalı?
Uygulamanın içi boş gelmez: logo ve marka renkleri, ürün ya da hizmet görselleri, metinler, mağaza sayfası için açıklama ve ekran görüntüleri gerekir. Bunların büyük kısmını siz sağlarsınız; hangilerini firmanın hazırlayacağı teklifte yazılmalı. Tasarımda sıfırdan arayüz mü, marka kimliğinize uyarlama mı olacağı da netleşmeli.
Uygulama konum, kamera, kişi listesi, bildirim gibi izinler istiyorsa ve kullanıcı verisi topluyorsa kişisel verilerin korunması mevzuatı (KVKK) devreye girer. Hangi veriyi neden topladığınızı, ne kadar süre sakladığınızı ve kullanıcıyı nasıl bilgilendireceğinizi uygulamaya başlamadan önce düşünün. Her izin bir gerekçe ister: konumu neden istiyorsunuz, kamerayı neye kullanıyorsunuz? Gerekçesi olmayan izin hem kullanıcıyı caydırır hem de mağaza incelemesinde sorun çıkarabilir. Hukuki metinleri (aydınlatma, gizlilik politikası) için hukuk danışmanınızla çalışın; yazılım firması teknik tarafı, yani verinin nerede ve nasıl tutulacağını anlatır.
Teklif öncesi hazırlık listesi
Aşağıdaki tablo, teklif istemeden önce hazırlamanız gerekenleri ve kimin ne yaptığını özetliyor.
| Madde | Neden gerekli | Kim hazırlar |
|---|---|---|
| Tek cümlelik amaç ve hedef kullanıcı | Her özellik kararının ölçüsü olur | Siz |
| İlk sürüm iş listesi (3 sütun) | Kapsamın şişmesini ve fiyatın dağılmasını önler | Siz, yazılım firmasıyla birlikte |
| Ekran listesi ve ana akışlar | Ekran ve arka plan işlerinin sayısını gösterir | Siz çizer, firma tamamlar |
| Yönetim tarafı ihtiyacı | İçeriği kimin, nasıl değiştireceğini belirler | Siz söylersiniz, firma kurgular |
| Bağlanacak sistemler (ERP, ödeme, harita, bildirim) | Her bağlantı ayrı iş ve ayrı kalemdir | Siz bildirirsiniz, firma inceler |
| Platform ve yöntem (iOS, Android, native, cross-platform) | Maliyeti, bakımı ve cihaz erişimini etkiler | Firma önerir, siz onaylarsınız |
| Mağaza geliştirici hesapları | Uygulama sahipliği ve yayın yetkisi sizde kalır | Siz, firma adımları gösterir |
| Logo, görsel ve metin içeriği | Uygulama ve mağaza sayfası içerik ister | Çoğunlukla siz |
| KVKK ve izin gerekçeleri | Veri toplama ve mağaza incelemesi için gerekli | Siz ve hukuk danışmanı, teknik kısmı firma |
| Yayın sonrası bakım beklentisi | İşletim sistemi güncellemelerinde uygulama çalışır kalır | Teklifte birlikte yazılır |
Bu listeyi doldurmakta zorlandığınız satırlar, firmaya sorulacak sorulardır. Hepsini tek başınıza cevaplamanız gerekmez; ama hangilerinin boş kaldığını bilmek konuşmayı kısaltır. Hazırlık için ihtiyaç sihirbazını da kullanabilirsiniz.
Gelen teklifleri nasıl karşılaştırırsınız?
Teklifler geldiğinde toplam tutardan önce kapsama bakın. Aynı ekranlar, aynı entegrasyonlar, aynı platformlar, yönetim tarafı ve bakım koşulu her teklifte var mı? İki teklif arasındaki farkın çoğu, bir kalemin dışarıda bırakılmasından çıkar. Kalemleri satır satır aşağıdaki gibi karşılaştırın:
- Teklif hangi ekranları ve akışları kapsıyor, hangilerini dışarıda bırakıyor?
- Yönetim tarafı ve arka uç fiyata dahil mi, ayrı mı?
- Entegrasyonlar tek tek yazılmış mı, “gerekirse” gibi açık uçlu mu?
- Mağaza hesaplarının sizin adınıza açılacağı ve ayrılık ya da anlaşmazlık durumunda verilerinizin size nasıl teslim edileceği yazılı mı?
- Yayın sonrası bakım neleri kapsıyor, nasıl fiyatlanıyor?
- Değişiklik talebi (kapsam dışı iş) nasıl ele alınıyor?
Kaynak kodun, uygulamanın bakımını yapan yazılım firmasında kalması olağan bir düzendir; güncellemeleri ve hata düzeltmelerini o ekip yürütür. Sözleşmede aranacak şey verilerinizdir: uygulamanın topladığı veriler, kullanıcı kayıtları ve içerikler size aittir, mağaza hesapları da sizin adınızadır. Anlaşmazlık ya da ayrılık durumunda bunların standart formatlarda (örneğin CSV/JSON ve medya dosyaları) size teslim edileceği sözleşmede açıkça yazmalı.
Kalem kalem okuma pratiğini yazılım projesi teklifi nasıl okunur yazısında, firmaya sorulacak soruları yazılım firması seçerken sorulacak sorular yazısında topladık. Mobil uygulama projeleri projeye göre yazılı teklifle fiyatlandırılır; kapsamı birlikte çıkarır ve kalem kalem yazarız.
Sonraki adım
Yukarıdaki tabloyu bir sayfaya yazın, boş kalan satırları işaretleyin ve bu halini bir yazılım firmasına gönderin. Kodem’in mobil uygulama çalışmaları için mobil uygulama geliştirme sayfasına bakabilir, hazırlığınızı teklif formu üzerinden paylaşabilirsiniz. Uygulama yerine daha sade bir çözüm yetiyorsa bunu da söyleriz.
Bursa'daysanız Nilüfer'deki ofisimizde yüz yüze görüşebiliriz: Bursa'da özel yazılım ve ERP. Türkiye genelinde aynı hizmeti uzaktan veriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Mobil uygulama yaptırmak için teknik bilgi gerekir mi?
Ekran tasarımı olmadan teklif alınabilir mi?
Mağaza geliştirici hesabını kim açmalı?
Uygulama yayına girdikten sonra bakım gerekir mi?
Uygulama yalnızca telefondaki ekranlardan mı oluşur?
Teklifleri karşılaştırırken neye bakmalıyım?
Mobil uygulamanın kaynak kodu bende olmalı mı?
Mobil uygulama geliştirme için Profesyonel Destek
Bursa merkezli, Türkiye geneli yazılım firması. İlk görüşme tamamen ücretsiz.
Haberdar olun
Bu yazıdan sonrakini kaçırmayın.
Web sitesi, e-ticaret, özel yazılım ve SEO üzerine yazdığımız rehberler. Aynı gün birden fazla yazı çıkarsa hepsi tek e-postada gelir.
- Çift onaylı abonelik
- Her e-postada tek tıkla ayrılma
- Yalnız yeni yazılar






