Veritabanı, bir yazılımın kullandığı tüm bilgilerin (müşteriler, ürünler, siparişler, kullanıcılar) düzenli, ilişkili ve sorgulanabilir biçimde saklandığı yapılandırılmış depodur; yazılımın hafızasıdır.
Veritabanı, uygulamanın ürettiği ve ihtiyaç duyduğu her veriyi kalıcı olarak saklayan sistemdir. Veriler tablolar halinde tutulur; her tablo bir varlık türünü (müşteri, sipariş, ürün) temsil eder ve tablolar birbirine ilişkilerle bağlanır: bir sipariş bir müşteriye aittir, birden fazla ürün içerir. Uygulama, veritabanına sorgu gönderir ve sonucu ekranda gösterir. MySQL, MariaDB ve PostgreSQL gibi ilişkisel sistemler web uygulamalarında yaygındır; belge ya da anahtar-değer temelli sistemler ise belirli ihtiyaçlar için tercih edilir. Hangi sistemin seçileceği verinin yapısına, beklenen yüke ve ekibin deneyimine göre belirlenir.
İşletme sahibi için neden önemli
Yazılımın arayüzü değişebilir, yeniden yazılabilir; asıl kalıcı varlığınız veritabanındaki bilgidir. Müşteri geçmişiniz, sipariş kayıtlarınız ve fiyat tarihçeniz oradadır. Bu yüzden veritabanının nerede tutulduğu, nasıl yedeklendiği, kimin erişebildiği ve ihtiyaç halinde standart bir formatta dışa aktarılıp aktarılamayacağı, yazılımın kendisinden daha önemli sorulardır. İyi tasarlanmış bir veritabanı ayrıca raporlamayı ve başka sistemlerle bağlantıyı kolaylaştırır.
Örnek
Bir servis firması, yıllardır bakım kayıtlarını Excel dosyalarında tutuyor; her teknisyenin kendi dosyası var ve aynı müşteri üç farklı yazımla geçiyor. Veritabanına geçişte müşteri, cihaz ve bakım kayıtları ayrı tablolara ayrılıyor, her müşteri tek bir kimlikle temsil ediliyor. Artık hangi cihazın ne zaman bakıma gireceği tek sorguyla listeleniyor ve mükerrer kayıt oluşmuyor.
Sık yapılan hata
Veritabanı tasarımını arayüzden sonraya bırakmaktır. Yanlış kurulan veri yapısı, uygulama büyüdükçe her yeni özelliği zorlaştırır ve sonradan düzeltmesi en pahalı katmandır. Diğer hata, yedeklemeyi barındırma firmasına bırakıp hiç test etmemektir; geri yüklenemeyen yedek, yedek değildir.
Teklif alırken sorulacak soru
Veritabanı hangi sistemde ve nerede barındırılacak, yedekleme sıklığı ve geri yükleme testi nasıl yapılacak? Sözleşme sona erdiğinde verilerimiz hangi standart formatta bize teslim edilecek?
Sık sorulanlar
Excel veritabanı sayılır mı?
Küçük ölçekte iş görebilir ama veritabanı değildir: aynı anda çok kullanıcıyı, ilişkili kayıtları ve tutarlılık kurallarını yönetemez. Kayıt sayısı ve kullanıcı arttıkça sorun çıkarır.
Veritabanımın verisini istediğimde alabilir miyim?
Bu, sözleşmede açıkça yazmalıdır. Standart uygulama, verilerin CSV ya da JSON gibi açık formatlarda dışa aktarılabilmesidir; teklif aşamasında bunu teyit edin.
