Web Sitesi Yaptırmadan Önce Bilmeniz Gereken 15 Kritik Nokta

Web sitesi yaptırmak pek çok işletme sahibi için kuytu bir süreçtir. Fiyat teklifi alınır, bir firma seçilir ve sonuç beklenir — ancak teslimatta hayal kırıklığı yaşanır. Sitenin istediğiniz gibi olmaması, beklediğinizden uzun sürmesi veya sonradan ekstra ücretler çıkması sıkça karşılaşılan durumlar. Bu rehberde, web sitesi yaptırmadan önce bilmeniz ve sormanız gereken 15 kritik noktayı derliyoruz.

1. Ne İstediğinizi Net Tanımlayın

En yaygın hata: "Güzel bir site istiyorum" ile süreci başlatmak. Yazılım firması bu cümleden birbirinden farklı iki site üretebilir. İstek listesi şunları içermeli:

• Sitenin amacı — müşteri kazanmak, online satış, kurum tanıtımı?
• Hedef kitle — kim ziyaret edecek?
• Gerekli sayfalar — anasayfa, hizmetler, iletişim, blog, ürünler?
• Özel özellikler — online randevu, e-ticaret, form, harita?
• Beğendiğiniz referans siteler — "Şunun gibi olsun" demek çok yardımcı olur

2. Teslim Süresi Net Belirlensin

Proje sözleşmesinde kesin teslim tarihi yer almalıdır. "Yaklaşık 4-6 hafta" gibi belirsiz ifadeler gecikmeler için kapı aralıyor. Teslim tarihini etkileyen faktörleri anlamak önemli: içerik (metinler, fotoğraflar) hazır olunca proje hızlanır. Siz içerik vermezseniz proje durur — bunu sözleşmede netleştirin.

3. Fiyat Teklifindeki Dahil/Hariç Kalemler

Rekabetçi fiyat teklifleri çoğunlukla bazı önemli kalemleri dışarıda bırakır:

• Hosting ve alan adı (yıllık ücretler dahil mi?)
• SSL sertifikası
• İçerik yazımı (metin hazır mı yoksa siz mi yazacaksınız?)
• Fotoğraf ve görsel tasarım
• SEO temel kurulumu
• Bakım ve güncelleme
• Revizyon sayısı (kaç değişiklik hakkınız var?)

"Ucuz" teklifte bu kalemler dışarıda bırakılmış olabilir. Toplam maliyeti hesaplarken bunları ekleyin.

4. Kodun Sahipliği Kime Ait?

Site teslim edildiğinde kaynak koda (PHP, HTML, CSS dosyaları) erişiminiz olacak mı? FTP bilgilerini, veritabanı erişimini ve kaynak kodu teslim alacak mısınız? Bu soruyu sözleşme imzalanmadan sorun. Bazı firmalar "SaaS" modelinde çalışır — siz aylık ücret ödediğiniz sürece site çalışır, ödemeyi kesince site kapanır. Bu modelin farkında olun.

5. Hosting Nerede Barındırılacak?

Siteniz hangi hosting firmasında, hangi ülkedeki sunucuda barındırılacak? Türkiye hedefliyorsanız Türkiye lokasyonlu sunucu hız ve SEO açısından avantajlıdır. Uptime garantisi kaç? SLA belgesi var mı? Yedekleme nasıl yapılıyor?

6. Siteyi Sonradan Güncelleyebilecek Misiniz?

Blog yazısı eklemek, fiyat değiştirmek, fotoğraf güncellemek için her seferinde yazılım firmasını aramanız gerekecek mi? Admin paneli var mı ve siz kullanabilecek misiniz? İçerik yönetim sistemi (CMS) teknik bilgi gerektirmeden kullanılabilir mi? Bu soruların cevabı operasyonel bağımsızlığınızı belirliyor.

7. Mobil Uyumluluk ve Hız Garantisi

Türkiye internet trafiğinin %65-70'i mobilden geliyor. Sitenin mobil uyumlu olduğunu, tüm cihazlarda düzgün görüntülendiğini ve makul hızda yüklendiğini teslimatta test etmeden kabul etmeyin. PageSpeed Insights'ta minimum 70 skoru istemek makul bir beklenti.

8. SEO Temel Altyapısı Dahil mi?

Sitenizin Google'da bulunabilmesi için temel SEO altyapısı gereklidir: her sayfa için özelleştirilebilir title ve meta description, temiz URL yapısı, sitemap.xml, robots.txt, SSL, schema markup. Bu unsurlar standart mı gelecek, yoksa ekstra maliyet mi?

9. Revizyon Politikası Nedir?

Teslim sonrası beğenmediğiniz değişiklikler için kaç revizyon hakkınız var? Kapsam değişikliği (yeni sayfa ekleme, özellik ekleme) ek ücretle mi yapılıyor? Revizyon süresi ne kadar? Bu detaylar sözleşmede net belirtilmeli.

10. Proje İletişimi Nasıl Yürütülecek?

Projenizde tek bir iletişim noktanız (proje yöneticisi) olacak mı? Gelişme raporları ne sıklıkla gönderilecek? Sorun yaşadığınızda kaç saat içinde geri dönüş alacaksınız? İletişim kopukluğu proje gecikmelerinin en yaygın nedeni.

11. Referans Projeleri İnceleyin

Yazılım firmasının daha önce yaptığı siteleri inceleyin — hem görsel açıdan hem de hız ve SEO açısından. PageSpeed Insights'a referans siteleri girerek gerçek skoru görün. Referans verdikleri sitenin hem masaüstü hem mobil hızını kontrol edin.

12. Sözleşme Olmazsa Olmaz

Sözleşme olmadan proje başlamayın. Sözleşmede şunlar olmalı: iş tanımı (ne yapılacak, ne yapılmayacak), ödeme takvimi (genellikle %30-50 başlangıç, kalan teslimatta), teslim tarihi, revizyon hakları, kaynak kod ve içerik mülkiyeti, bakım ve destek koşulları.

13. Ödeme Takvimini Anlayın

Tamamını baştan ödemeyin. Standart model: %30-50 başlangıç + kalan teslimatta. Proje tutarının %100'ünü baştan isteyen firmaya dikkatle yaklaşın. Milestones (kilometre taşları) belirlenmişse ödeme taşlara göre yapılabilir.

14. Bakım Sonrası Ne Olacak?

Site teslim edildikten sonra teknik sorun yaşarsanız ne olur? Firma bakım hizmeti sunuyor mu, bu ücretli mi? Barındırma sorumluluğu kimin? Yazılım güvenlik güncellemeleri kim yapıyor? Bu soruları teslimattan önce netleştirin.

15. Siteyi Test Etmeden Kabul Etmeyin

Teslimatta mutlaka şunları test edin:

• Tüm sayfalar ve bağlantılar çalışıyor mu?
• Formlar doluyor ve e-posta geliyor mu?
• Mobil cihazda (gerçek telefon, emülatör değil) görünüm nasıl?
• Farklı tarayıcılarda (Chrome, Safari, Firefox, Edge) test
• Sayfa yükleme hızı (PageSpeed Insights ile)
• Yazım hataları ve içerik doğruluğu

Eksikler varsa, ödemeyi tamamlamadan düzeltilmesini isteyin.